حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

397

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

شد و قطب الدّين محمّد را در خراسان و پسر ديگر خود تاج الدّين عليشاه را در اصفهان گذاشت . مرگ تكش در 19 رمضان 596 اسماعيليّه كه محرّك لشكركشيهاى خوارزمشاه را بقلاع خود نظام الملك وزير ميدانستند او را در جمادى الاخرى 596 بضرب كارد كشتند و تكش كه نسبت به آن وزير صالح ديندار محبّت بسيار داشت از اين عمل سخت در غضب شد . ابتدا بپسر خود قطب الدّين امر داد كه با لشكرى كافى بقلاع قهستان حمله ببرد و خود نيز با اينكه مريض بود از خوارزم به قصد خراسان حركت نمود ليكن در بين نيشابور و خوارزم بتاريخ 19 رمضان جان سپرد و محمّد كه در اين تاريخ بمحاصرهء ترشيز مشغول بود از شنيدن اين خبر با گرفتن پولى از ملاحده آنجا را رها نمود و خود را بعجله باردوى پدر رسانيد . تكش پادشاهى بود عادل و نيكورفتار و متديّن و بافضل و از شعرا و اهل ادب جماعتى در گرد او جمع بودند مشهورترين ايشان يكى بهاء الدّين محمّد بن مؤيّد بغدادى است كه شاعر و منشى و رئيس دار الانشاى سلطان بوده و مجموعهء منشآت او بنام التّوسّل الى التّرسّل معروفست ديگر علّامهء بزرگوار فخر الدّين محمّد بن عمر رازى ( 543 - 606 ) كه چند كتاب از تأليفات خود را بنام همين سلطان علاء الدّين تكش خوارزمشاه برشتهء نگارش آورده است . 6 - علاء الدّين محمّد بن علاء الدّين تكش ( 596 - 618 ) پس از مرگ تكش پسر دوّمش قطب الدّين محمّد بتاريخ بيستم شوّال 596 با اختيار لقب علاء الدّين بجاى پدر بسلطنت نشست و او ابتدا با قيام برادرزادهء خود هندو خان پسر ارشد ناصر الدّين ملكشاه كه مدّعى جانشينى تكش بود مصادف شد . هندو خان را لشكريان علاء الدّين محمّد به زودى بهرات فرارى كردند و او بپناه